परिचय
जीवनाच्या प्रवासात, मृत्यू हे अंतिम वास्तव आहे ज्याचा सामना प्रत्येक मानवी आत्म्याने केला पाहिजे. इस्लाममध्ये, जेव्हा एखादा मुस्लिम मरण पावतो, तेव्हा त्यांचे शरीर तयार करणे, त्यांच्या क्षमासाठी प्रार्थना करणे आणि त्यांना विश्रांती देणे हे समुदायाचे सामूहिक कर्तव्य आहे. या अंतिम विदाईची मध्यवर्ती क्रिया म्हणजे जनजा (अंत्यसंस्कार) प्रार्थना. जनाझाची नमाज ही नियमित नमाज नाही; नतमस्तक किंवा साष्टांग नमस्कार न करता, उभे राहून केलेली ही एक अनोखी प्रार्थना आहे. हे मृत व्यक्तीसाठी दया आणि क्षमा मागण्यासाठी अल्लाहकडे अंतिम समुदाय याचिका म्हणून काम करते. या मार्गदर्शकामध्ये, आम्ही जनाझाच्या प्रार्थनेची संपूर्ण, चरण-दर-चरण वॉकथ्रू प्रदान करतो.
विभाग 1: जनाझाच्या प्रार्थनेची स्थिती आणि बक्षीस
जनाझा प्रार्थनेचे वर्गीकरण फर्द अल-किफाया (एक सामूहिक बंधन) म्हणून केले जाते. याचा अर्थ असा की जोपर्यंत समाजातील मुस्लिमांचा एक गट नमाज अदा करतो तोपर्यंत बाकीच्या समुदायावरुन हे बंधन उठवले जाते. तथापि, जर कोणी ते केले नाही तर संपूर्ण समाज पापी आहे.
अंत्यसंस्कारासाठी उपस्थित राहणे आणि जनाझाची नमाज अदा करण्याचे आध्यात्मिक प्रतिफळ खूप मोठे आहे. प्रेषित (स.) यांनी समाजाला दुःखी कुटुंबाला पाठिंबा देण्यासाठी आणि बक्षीस मिळविण्यासाठी या प्रार्थनांमध्ये सामील होण्यासाठी प्रोत्साहित केले.
विभाग 2: जनाझाच्या प्रार्थनेसाठी चरण-दर-चरण मार्गदर्शक
जनाजाची नमाज पूर्णपणे उभे राहून (कियाम) केली जाते. नमन (रुकू), नमन (सजदा), अजान किंवा इकमा नाही. यात चार तकबीर असतात:
तयारी
मृत व्यक्तीला इमामच्या समोर एका बियरवर ठेवून किब्लाकडे तोंड करून पंक्तीमध्ये उभे रहा. मृत व्यक्तीसाठी जनाजाची नमाज अदा करण्याचा मूक इरादा तुमच्या अंतःकरणात करा.
पहिली तकबीर
- तकबीर: इमाम पहिला "अल्लाहू अकबर" म्हणतो. आपले हात आपल्या कानापर्यंत वाढवा आणि ते आपल्या छातीवर दुमडून घ्या.
- पठण: सुरुवातीची स्तुती (ठाना) शांतपणे पाठ करा, त्यानंतर सुरा अल-फातिहा.
दुसरी तकबीर
- तकबीर: इमाम दुसरा म्हणतो "अल्लाहू अकबर". (हनाफी शाळेत तुम्ही हात वर करू नका; इतर शाळांमध्ये, हात वर करण्याची शिफारस केली जाते).
- पठण: सलत-अलान-नबी (इब्राहिमिक प्रार्थना: "अल्लाहुम्मा सल्ली 'अला मुहम्मद...") शांतपणे पाठ करा, जसे तुम्ही नियमित नमाजाच्या अंतिम बैठकीमध्ये करता.
तिसरी तकबीर
- तकबीर: इमाम तिसरा म्हणतो "अल्लाहू अकबर".
- पठण: मृत व्यक्तीसाठी विशिष्ट प्रार्थना (दुआ) पठण करा.
- प्रौढ पुरुष किंवा स्त्रीसाठी, तुम्ही हे पाठ करू शकता: "अल्लाहुम्माघ-फिर लि-हैयिना वा मायितिना..." (हे अल्लाह, आमच्या जिवंत आणि मृतांना, जे उपस्थित आहेत आणि जे अनुपस्थित आहेत त्यांना क्षमा करा...).
- मुलासाठी, मूल हे पालकांसाठी नंदनवनात बक्षीस आणि साठवणुकीचे स्त्रोत असावे अशी एक वेगळी प्रार्थना पाठ केली जाते.
चौथी तकबीर
- तकबीर: इमाम चौथा "अल्लाहू अकबर" म्हणतो.
- पठण: एक संक्षिप्त सामान्य प्रार्थना करा (उदा., "रब्बाना आतिना फिद-दुनिया..."), किंवा क्षणभर शांत रहा.
- तस्लीम: आपले डोके उजवीकडे वळवून "अस्सलमु अलैकुम व रहमतुल्ला" असे म्हणत प्रार्थना पूर्ण करा आणि नंतर डावीकडे (काही शाळांमध्ये, उजवीकडे फक्त एक तस्लीम केली जाते).
विभाग 3: मृत्यू आणि परत येण्याबाबत कुराणातील स्मरणपत्रे
कुराण आपल्याला सतत आठवण करून देतो की आपले परतणे अल्लाहकडे आहे आणि मृत्यू हे फक्त पुढील जगाचे प्रवेशद्वार आहे.
अल्लाह (SWT) म्हणतो:
"प्रत्येक जीवाला मृत्यूचा आस्वाद घ्यायचा आहे, आणि पुनरुत्थानाच्या दिवशी तुम्हाला फक्त तुमची [पूर्ण] भरपाई दिली जाईल." — सूरा अली 'इमरान, ३:१८५
आणखी एका प्रसिद्ध श्लोकात:
"जे जेव्हा त्यांच्यावर संकटे येतात, तेव्हा म्हणतात, 'खरोखर आम्ही अल्लाहचे आहोत आणि आम्ही त्याच्याकडेच परत येऊ'." — सूरा अल-बकारा, २:१५६
जनाझाची प्रार्थना ही या परतीची व्यावहारिक अंमलबजावणी आहे, कारण आपण आपला भाऊ किंवा बहीण त्यांच्या निर्मात्याकडे परत करण्यासाठी उभे आहोत.
कलम 4: अंत्यसंस्कारात सहभागी होण्याच्या बक्षीसावरील हदीस
प्रेषित मुहम्मद (शांत) यांनी "किरात" (जे उहुद सारख्या मोठ्या पर्वताचे प्रतिनिधित्व करते) च्या युनिटचा वापर करून अंत्यसंस्कारात सहभागी होण्याच्या मोठ्या बक्षीसाचे वर्णन केले आहे.
एका अस्सल हदीसमध्ये, पैगंबर (स.) म्हणाले:
"जो कोणी अंत्यसंस्कारात नमाज अदा होईपर्यंत उपस्थित असेल त्याला एक किरात बक्षीस मिळेल आणि जो दफन पूर्ण होईपर्यंत उपस्थित असेल त्याला दोन किरात मिळतील." त्याला विचारण्यात आले, "दोन किरात म्हणजे काय?" तो म्हणाला, "दोन विशाल पर्वतांसारखे." — अबू हुरैरा यांनी वर्णन केलेले, सहिह अल-बुखारी आणि सहिह मुस्लिम मध्ये संग्रहित
त्यांनी मृत व्यक्तीसाठी समुदायाच्या मध्यस्थीची शक्ती देखील स्पष्ट केली:
"जर एखादा मुस्लिम मरण पावला आणि अल्लाहशी काहीही संबंध न ठेवणारे चाळीस लोक त्याच्यासाठी प्रार्थना करत असतील तर अल्लाह त्याच्यासाठी त्यांची मध्यस्थी स्वीकारेल." — अब्दुल्ला बिन अब्बास यांनी वर्णन केलेले, सहिह मुस्लिम (हदीस ९४८) मध्ये संग्रहित
विभाग 5: व्यावहारिक धडे: दुःखी कुटुंबाला आधार देणे
अंत्यसंस्कारांचे शिष्टाचार पूर्ण करण्यासाठी आणि कुटुंबाला पाठिंबा देण्यासाठी:
- सन्मान बाळगा: मौन बाळगा आणि स्मशानभूमी किंवा अंत्यसंस्कारात हसणे, गप्पा मारणे किंवा व्यवसायावर चर्चा करणे टाळा.
- कुटुंबाला अन्नाने आधार द्या: मृत व्यक्तीच्या कुटुंबासाठी अन्न तयार करणे हे सुन्नत आहे, कारण ते त्यांच्या दु:खात गुंतलेले असतात.
- संवेदना: मृत्यूच्या तीन दिवसांच्या आत कुटुंबाला संयमाचे सांत्वन देणारे शब्द (सब्र) द्या.
- नियमितपणे दुआ करा: दफन झाल्यानंतर बराच वेळ मृत व्यक्तीसाठी दुआ करणे सुरू ठेवा, जसे की पैगंबरांनी सांगितले की मुलाची त्यांच्या पालकांसाठी प्रार्थना स्वर्गात त्यांची श्रेणी वाढवते.
- तुमचा स्वतःचा मृत्यू लक्षात ठेवा: कबरींना भेट देणे आणि जनाझाच्या प्रार्थनेला उपस्थित राहणे हा हृदयाला मऊ करण्याचा आणि स्वतःला आठवण करून देण्याचा एक शक्तिशाली मार्ग आहे की एक दिवस आपण त्या बिअरवर असू.
सामान्य प्रश्न (FAQ)
१. मशिदीच्या मुख्य प्रार्थना हॉलमध्ये जनाजाची नमाज अदा केली जाते का?
होय, मशिदीच्या आत जनाझाची प्रार्थना केली जाऊ शकते, जरी ऐतिहासिकदृष्ट्या, अनेक समुदायांमध्ये मोठ्या लोकसमुदायाला सामावून घेण्यासाठी आणि मुख्य हॉलची स्वच्छता राखण्यासाठी स्मशानभूमीजवळ किंवा मशिदीच्या बाहेर एक समर्पित खुली जागा (मुसल्ला अल-जनाईझ) होती.
२. जनाजाच्या नमाजची पहिली काही तकबीर चुकली तर?
जर तुम्ही प्रार्थनेत उशीरा सामील झालात तर लगेच इमाममध्ये सामील व्हा. जेव्हा इमाम अंतिम तस्लीम म्हणतो तेव्हा त्याच्याबरोबर सलाम म्हणू नका. "अल्लाहू अकबर" म्हणून आणि हरवलेल्या भागांचे पठण करून उठून उभी राहून चुकलेली तकबीर पटकन पूर्ण करा, नंतर स्वतःच्या तस्लीमने नमाज पूर्ण करा.
३. दुसऱ्या देशात मरण पावलेल्या व्यक्तीवर जनाजाची नमाज अदा केली जाऊ शकते का?
होय, याला सालाह अल-ग़ैब (अबसेन्टियामध्ये अंत्यसंस्कार प्रार्थना) म्हणतात. जर एखाद्या मुस्लिमाचा अशा ठिकाणी मृत्यू झाला जेथे कोणीही त्यांच्यावर जनाझाची प्रार्थना केली नाही किंवा कुटुंब दूर असल्यास, पैगंबराने ॲबिसिनियाच्या राजा नेगससाठी केले होते त्याप्रमाणे समुदाय अनुपस्थितीत जनाझाची प्रार्थना करण्यासाठी एकत्र येऊ शकतो.
४. शरीराच्या सापेक्ष इमामची उभी स्थिती काय असते?
मृत पुरुषासाठी, इमाम मृत व्यक्तीच्या डोक्याच्या रांगेत उभा असतो. मृत महिलेसाठी, इमाम शरीराच्या मध्यभागी रांगेत उभा असतो. डोके उजवीकडे आणि पाय किब्लाच्या डाव्या बाजूला ठेवून शरीर मंडळीच्या समोर क्षैतिजरित्या ठेवलेले आहे.
5. गर्भवती महिला जनाजाच्या प्रार्थनेला किंवा दफनविधीसाठी उपस्थित राहू शकते का?
होय, महिलांना जनाझाच्या नमाजला उपस्थित राहण्याची परवानगी आहे. स्मशानभूमीत दफनविधीसाठी उपस्थित राहण्याबाबत, सहकारी उम्म अतियाह म्हणाली: "आम्हाला अंत्यसंस्कार करण्यापासून परावृत्त केले गेले होते, परंतु आमच्यासाठी ते कठोरपणे निषिद्ध केले गेले नाही." (सहीह अल-बुखारी). महिलांनी स्मशानभूमीवर गर्दी टाळणे पसंत केले आहे.
संबंधित लेख
- फर्द, वाजिब, सुन्नत आणि नफल स्पष्ट केले
- मंडळीत प्रार्थना करण्याचे फायदे
- मशिदीचे शिष्टाचार
- जमात का महत्त्वाची
- सालाह नंतर दुआस
सालाह लाइव्ह कनेक्शन
जेव्हा समाजात नुकसान होते, तेव्हा अंत्यसंस्काराचे तपशील आयोजित करणे आणि इतरांना त्वरीत माहिती देणे महत्त्वाचे असते. सालाह लाइव्ह या कठीण काळात समुदायाला मदत करते. सालाह लाइव्ह वापरून, मस्जिद सदस्याच्या मृत्यूसंबंधी घोषणा पाठवू शकतात, जनाझाच्या प्रार्थनेची अचूक वेळ आणि स्थान पोस्ट करू शकतात आणि स्मशानभूमीकडे दिशानिर्देश सामायिक करू शकतात. Salah Live ला तुम्हाला हे सामूहिक दायित्व पूर्ण करण्यात मदत करू द्या आणि तुमच्या बंधू-भगिनींना त्यांच्या अंतिम प्रवासात साथ द्या.